Do’stlar, telefoningiz xotirasi to’lib, «Joy yo’q» degan xabarni ko’rganda jahlingiz chiqadimi? Menga ham bo’lgan, ishonishingizni aytaman. Suratga olmoqchi bo’lsangiz, dastur yuklamoqchi bo’lsangiz yoki hatto bir oddiy xabar yozmoqchi bo’lsangiz ham, bu xabar sizni cheklab qo’yadi. Bu holat ayniqsa, bizda, o’zbeklarda, ko’p uchraydi – mehmonlarning suratga olishga ishtiyoqi baland, oilaviy arxivlar kattakon. Yaxshiyamki, bu muammoni hal qilishning oson yo’llari bor. Bugun men sizlarga smartfon xotirasini tejashning o’zim ham qo’llaydigan va juda foydali deb bilgan usullarini bo’lishaman.
O’chirib tashlashga qiynalayotgan narsalar
Birinchi navbatda, har birimizda smartfonimizda joy egallab turgan, ammo aslida keraksiz narsalar turadi. Bularga nimalar kiradi? Eng avvalo, bu bizning «eski» ilovalarimiz. Bir paytlar qiziqib yuklab olgan, lekin hozir umuman ishlatmaydigan o’yinlar, ijtimoiy tarmoqlarning «arxivi» holiga kelgan akkauntlar, bir martalik ishlatib tashlab yuborilgan dasturlar. Ularni topish va o’chirish – bu birinchi va eng muhim qadam. Masalan, men har olti oyda bir marta telefonimdagi barcha ilovalarni ko’zdan kechiraman. Agar biror dastur oxirgi uch oyda ochilmagan bo’lsa, demak u menga kerak emas. O’chirib tashlayman. Bunday qilib, bir yo’la 5-10 GB joyni bo’shatish mumkin. Bu esa bir nechta yangi suratlar yoki video uchun yetarli!
Yana bir katta «yeydigan» narsa – bu yuklab olingan fayllar, ayniqsa, videolar va audioyozuvlar. Ko’pchilik filmlarni yoki seriallarni «offline» ko’rish uchun yuklab oladi, lekin keyin unutib qo’yadi. Yoki bo’lmasam, musiqa, podkastlar. Ularni ham vaqti-vaqti bilan ko’rib chiqib, keraksizlarini o’chirib tashlash kerak. Yoki bo’lmasam, ularni kompyuterga ko’chirib, telefondan o’chirish ham yaxshi usul.
Bulut xizmatlaridan foydalanish – zamonaviy yechim
Bugungi kunda deyarli har birimizda Google Drive, Dropbox, Yandex.Disk kabi bulut xizmatlaridan biri mavjud. Ulardan samarali foydalanish smartfon xotirasini tejashda katta yordam beradi. Ayniqsa, bu suratlaringiz va videolaringiz uchun juda muhim. Ko’pchilik telefonning avtomatik yuklash (auto-upload) funksiyasidan foydalanadi. Bu juda qulay, chunki har safar suratga olganingizda, u avtomatik ravishda bulutga yuklanadi. Masalan, Google Photosda «backup» funksiyasini yoqib qo’ysangiz, barcha suratlar va videolar Google hisobingizga yuklanadi. Va eng muhimi, agar siz «high quality» (odatda cheksiz joy beriladi) rejimida yuklasangiz, bu bepul!
Agar sizda Google Photos hisobi bo’lsa, u yerga yuklangan suratlar va videolar telefoningizdan o’chirib tashlanganda ham saqlanib qoladi. Keyin esa kerakli paytda ularni yana telefonga yuklab olishingiz mumkin. Bu usul bilan men shaxsan o’zim hatto 50 GB dan ortiq ma’lumotni saqlab kelaman, va telefonimda doim bo’sh joy bor. Yana bir foydali jihati shundaki, agar telefoningiz yo’qolib qolsa yoki ishdan chiqib qolsa, sizning barcha qimmatli xotiralariz yo’qolmaydi. Bu juda katta yengillik!
Kesh (Cache) va ma’lumotlarni tozalash
Har bir ilova ishlayotgan vaqtida o’zining ma’lumotlarini, ya’ni «kesh»ini saqlaydi. Bu dasturning tezroq ishlashiga yordam beradi, lekin vaqt o’tishi bilan bu kesh juda ko’p joyni egallab olishi mumkin. Ayniqsa, ijtimoiy tarmoqlar va messenjerlar (Telegram, Instagram, Facebook) keshni ko’p to’playdi. Ularni tozalash juda oson. Telefon sozlamalariga (Settings) kirib, «Dasturlar» (Apps) bo’limiga o’ting. Keraksiz ilovani tanlab, «Xotira» (Storage) bo’limida «Keshni tozalash» (Clear Cache) tugmasini bosing. Bu har bir ilova uchun alohida qilinishi kerak, lekin natijasi sezilarli bo’ladi. Bir martalik tozalashda hatto 1-2 GB joy ham bo’shashi mumkin!
Men shaxsan Telegram keshini har haftada bir marta tozalayman. Sababi, men unda juda ko’p guruhlardaman va juda ko’p fayllar almashiniladi. Agar tozalab turmasam, u tezda 5-6 GB ga yetib oladi. Bu esa juda katta raqam!
Boshqa kichik, lekin foydali maslahatlar
Yuqoridagi usullardan tashqari, yana bir nechta kichik, lekin samarali maslahatlar bor. Birinchidan, agar sizda eski microSD karta bo’lsa, uni telefoningizga qo’yib, uni asosiy xotira sifatida sozlash imkoniyati bor. Bu, ayniqsa, arzonroq telefonlarda juda foydali. Ikkinchidan, ilovalarning «data» (ma’lumotlar) qismini ham tozalash mumkin, lekin buning uchun ehtiyot bo’lish kerak, chunki bu ilovaning barcha sozlamalarini va login/parollarini o’chirib yuborishi mumkin. Shuning uchun, faqat keshni tozalash ko’proq tavsiya etiladi.
Uchinchidan, telefoningizdagi dublikat fayllarni (bir xil nomdagi, bir xil mazmundagi suratlar, musiqa) topib o’chiradigan maxsus ilovalar mavjud. Ulardan foydalanish ham joyni tejashga yordam beradi. To’rtinchidan, agar siz juda ko’p suratga olsangiz, ularni kompyuterga yoki tashqi qattiq diskka ko’chirib, telefondan o’chirib tashlashni odat qiling. Bu oddiy, lekin juda samarali usul.
Mana, ko’rib turganingizdek, smartfon xotirasini tejash unchalik ham qiyin ish emas. Faqatgina biroz tartib-intizom va to’g’ri usullarni qo’llash kerak. Endi «joy yo’q» degan xabarni ko’rganda g’amgin bo’lmaysiz, to’g’rimi? Doimiy ravishda telefoningizni tartibga solib tursangiz, u ham tezroq ishlaydi va sizni ko’proq quvontiradi.
0 Comments