Ko’pchilik ish kuni tugashini intiqlik bilan kutadi, lekin o’ylanganmidingiz, kun davomida ofisda o’zimizni qanday tutishimiz, atrofimizdagi odamlarga qanday ta’sir qilishimiz mumkinligini? Men bir safar juda erta ofisga kelib qoldim va bir hamkasbimning ish stoliga yaqinlashib, uni qandaydir qog’ozlar bilan to’ldirayotganini ko’rdim. Uning yonida turgan boshqa bir hamkasbi esa beixtiyor uning stoliga ko’z tashlab, hazillashib: «Voy, bu yerda qandaydir yashirin loyiha ketayotganga o’xshaydi-yu!» dedi. Shunda birinchi hamkasb biroz noqulay ahvolga tushib qoldi. Bu kichik holat, lekin bizning kundalik munosabatlarimizda qanchalik ehtiyotkor bo’lishimiz kerakligini ko’rsatib beradi.
Kasbiy muhitda hurmat va e’tibor
Ish joyi shunchaki pul topish maskani emas. Bu yerda biz kunimizning katta qismini o’tkazamiz, turli xil odamlar bilan aloqada bo’lamiz. Shuning uchun ham, hamkasblar bilan yaxshi munosabatda bo’lish, bir-birimizni hurmat qilish juda muhim. Tasavvur qiling, siz bir loyihada ishlayapsiz va sizga har doim hamdardlik bilan yondashadigan, fikringizni tinglaydigan va qo’llab-quvvatlaydigan jamoa a’zolari bilan birga ekansiz. Bunday muhitda ishlash naqadar zavqli bo’ladi, to’g’rimi? Aksincha, agar hamkasblar bir-birini tinglamasa, xatolarini yuziga solsa yoki g’iybat qilsa, ishga borishdan ko’ngil qoladi. Bu esa ish samaradorligiga ham salbiy ta’sir qiladi.
Har birimizning o’ziga xos ish uslubimiz bor. Kimdir tezkor, kimdir sekinroq. Kimdir ko’proq gaplashib ishlasa, kimdir jimjitlikni xush ko’radi. Mana shu farqlarni tushunib, bir-birimizning ish uslubimizga moslashishga harakat qilish kerak. Masalan, agar siz juda baland ovozda telefon orqali gaplashadigan bo’lsangiz va bu boshqalarga xalaqit bersa, quloqchinlardan foydalanishni o’rganing yoki gaplashuvlarni ofisdan tashqariga chiqib qilishga harakat qiling. Yoki bo’lmasam, ish stolingizni tartibli tuting. Bir tadqiqotda aytilishicha, tartibsiz ish joyi xodimning stress darajasini oshirishi mumkin ekan. Men shaxsan o’zim ham shunday deb o’ylayman. Har safar kerakli qog’ozni izlab, stol osti-ustini ag’darib yurishdan ko’ra, hamma narsaning o’z joyida turgani qulayroq.
Aloqa va hamkorlik: Sirlari nimada?
Ish joyidagi muloqot – bu faqat vazifalarni bajarish haqida emas. Bu bir-birimizni tushunish, fikr almashish va birgalikda muammolarni hal qilish san’atidir. Qanday qilib samarali muloqot qilish mumkin? Avvalo, tinglashni o’rganing. Kimdir gapirayotganda, unga diqqat qiling, gapini bo’lmang. Uning fikrini oxirigacha eshitib, keyin o’z munosabatingizni bildiring. Agar sizda biror savol tug’ilsa, uni o’z vaqtida bersangiz, noto’g’ri tushunishlarning oldini olishga yordam beradi. Masalan, men bir marta bir hamkasbimning topshiriqni tushunmaganini payqamaganman. Natijada, u butun kunini noto’g’ri yo’nalishda ishlash bilan o’tkazdi. Agar men o’sha paytda undan: «Hamma narsa tushunarlimi?» deb so’raganimda, bunday holat yuz bermas edi.
Hamkorlik esa jamoaviy ruhni kuchaytiradi. Birgalikda ishlashda har bir xodimning o’ziga xos hissasi bo’lishi kerak. Kimdir loyihaning bir qismini yaxshi bajarsa, kimdir boshqa qismini. Muhimi, har kim o’z hissasini qo’shishdan mamnun bo’lsin va uning mehnati qadrlansin. Agar jamoada muvaffaqiyatga erishilsa, bu hammaga tegishli bo’lishi kerak. Shuningdek, ish jarayonida yuzaga keladigan kichik-kichik muammolarni ham birgalikda hal qilishga harakat qiling. Bu sizning jamoaviy ishingizni yanada mustahkamlaydi.
Kichik e’tibor, katta natijalar
Ba’zan biz bir-birimizga ko’rsatadigan kichik e’tiborlarimiz katta o’zgarishlarga olib kelishi mumkin. Masalan, hamkasbingizni tug’ilgan kuni bilan tabriklash, unga kichik bir sovg’a qilish yoki shunchaki «bugun yaxshi kayfiyatda ko’rinasiz» deb aytish ham munosabatlarni yaxshilaydi. Ishda har doim ham hammasi bir xil emas. Ba’zan kimdir shaxsiy muammolar bilan duch kelishi mumkin. Bunday paytlarda ularga ko’rsatiladigan hamdardlik va yordam qo’li ularning kayfiyatini ko’tarib, ishga bo’lgan munosabatini ijobiy tomonga o’zgartirishi mumkin. Men bir safar bir hamkasbimning oilaviy muammolar bilan qiynalayotganini bilib, unga qo’limdan kelganicha yordam berishga harakat qilganman. Keyinchalik u menga bu unga qanchalik katta kuch bag’ishlaganini aytib bergan edi.
Shuningdek, ish joyida hazil-mutoyibadan foydalanish ham mumkin, lekin bu me’yorida bo’lishi kerak. Haddan tashqari ko’p hazillashish yoki noo’rin hazillar ba’zan noxush vaziyatlar yuzaga keltirishi mumkin. Masalan, kimningdir tashqi ko’rinishi yoki shaxsiy hayoti haqida hazillashish mutlaqo yaramaydi. Har bir hazil tegishli va hurmat doirasida bo’lishi lozim.
O’zini nazorat qilish va doimiy rivojlanish
Ish joyidagi odob-axloq faqat boshqalarga nisbatan emas, balki o’zimizga nisbatan ham qo’llaniladi. O’zimizni nazorat qilish, harakatlarimizni tahlil qilish va xatolardan saboq olish – bu kasbiy rivojlanishning ajralmas qismidir. Agar siz biror muloqotda o’zingizni noo’rin tutganingizni sezib qolsangiz, keyingi safar bunday qilmaslikka harakat qiling. Masalan, men o’zim ham ba’zan g’azabimni nazorat qila olmagan paytlarim bo’lgan. Lekin keyin o’ylab ko’rib, bunday qilish noto’g’ri ekanligini tushunganman. Hozir esa, qiyin vaziyatlarda ham xotirjam bo’lishga harakat qilaman.
Doimiy o’rganish va o’z ustimizda ishlash ham muhim. Yangi texnologiyalar, ish uslublari paydo bo’layotgan bir paytda, o’zimizni yangilab turishimiz kerak. Bu nafaqat kasbiy mahoratimizni oshiradi, balki boshqa hamkasblar bilan muloqotda ham bizni yanada ishonchliroq qiladi. Axir, kim ham bilimsiz yoki o’zini rivojlantirmayotgan odam bilan ishlashni xohlaydi, to’g’rimi? Ish joyidagi odob-axloq – bu murakkab, lekin juda zaruriy mavzu. Kichik e’tiborlar, hurmat va o’zaro tushunish bizning ish muhitimizni yanada yaxshi va samarali qilishiga ishonchim komilman.
0 Comments