Toshkent ko’chalarida har kuni minglab mashinalar harakatlanadi. Shoshayotgan odamlar, ba’zan esa qoidalarni unutib qo’yadigan haydovchilar… Ko’pincha, bir soniyalik be’tiborlik yoki qoidabuzarlik jiddiy oqibatlarga olib kelishi mumkin. Siz qachon oxirgi marta yo’l chetidagi ogohlantirish belgisini jiddiy qabul qildingiz? Yoki piyodalar o’tish joyida mashinangizni to’xtatib, ularga yo’l berdingizmi?
Bugun biz yo’l harakati qoidalarining eng muhim jihatlari haqida gaplashamiz. Bu shunchaki qog’ozdagi yozuvlar emas, balki hayotimizni saqlab qolish garovidir. Ko’pchilik haydovchilar, ayniqsa yoshlar, o’zlarini juda zukko hisoblab, ba’zi qoidalarni e’tiborsiz qoldirishadi. Lekin yo’lda tajriba va ehtiyotkorlik birinchi o’rinda turadi.
Tezlikni me’yorda ushlash – xavfsizlikning kaliti
Eng ko’p uchraydigan qoidabuzarliklardan biri bu – belgilangan tezlikdan oshib ketish. Qani endi, har bir haydovchi harakatlanayotgan yo’ldagi tezlik chegarasini doimo yodda tutsa! Shahar ichida, odatda, 50-60 km/soat tezlik chegarasi belgilanadi. Lekin ko’pincha 80-90 km/soat tezlikda ketayotgan mashinalarni ko’rish mumkin. Bu juda xavfli! Nima uchun? Chunki tezlik oshishi bilan mashinani boshqarish qiyinlashadi, tormozlash masofasi keskin ortadi. Tasavvur qiling, oldingizda to’satdan biror narsa paydo bo’ldi – piyoda, boshqa avtomobil, hatto hayvon. 60 km/soat tezlikda tormozlash masofasi 20-25 metrni tashkil etishi mumkin, 90 km/soatda esa bu ko’rsatkich 40-50 metrgacha borishi mumkin! Bu degani, sizda reaksiyaga ulgurish uchun deyarli vaqt qolmaydi.
Agar siz o’zingizni poygachi his qilsangiz, unda buning uchun maxsus treklar bor. Oddiy ko’chalarda esa har bir haydovchi boshqalarning hayotini ham o’ylashi kerak. Ayniqsa, maktablar, bolalar bog’chalari va shifoxonalar yaqinida tezlikni pasaytirish shart. Bu joylarda bolalar ko’p bo’lishi mumkin va ularning harakatlari ba’zan kutilmagan bo’ladi.
Har bir belgi – muhim xabar
Yo’llarda turli xil belgilar bor: ogohlantiruvchi, taqiqlovchi, buyuruvchi, axborot beruvchi. Ularning har biri o’ziga xos ma’noga ega va ularga rioya qilish hayotiy muhim. Masalan, «Yo’l bering» belgisi ostida to’xtamasdan o’tib ketish qanchalik xavfli ekanligini hamma ham tushunmaydi. Yoki «Kirish taqiqlangan» belgisini ko’rmasdan kirib ketish, to’satdan qarshi yo’nalishdan mashina chiqib qolishiga sabab bo’lishi mumkin. Bu juda jiddiy avariyalarga olib keladi.
Men bir marta shunaqa holatga guvoh bo’lganman: bir haydovchi «Bosh yo’l» belgisini ko’rmay, «Yo’l bering» belgisi bor yo’ldan chiqqan mashinaga urildi. Ikkovi ham jarohat oldi, mashinalar esa jiddiy shikastlandi. Bitta belgi – shuncha muammo! Shuning uchun, har safar rulga o’tirganingizda, atrofingizdagi belgilarga diqqat qiling. Ular sizga yo’lning holati, boshqa harakat ishtirokchilari va mumkin bo’lgan xavflar haqida ma’lumot beradi. Biror narsani tushunmayotgan bo’lsangiz, xavotirga o’rin yo’q, sekinlashib, atrofni kuzating. Ko’pincha, boshqa haydovchilar ham sizga yordam berishga tayyor bo’ladi.
Piyodalar va velosipedchilar – eng zaif ishtirokchilar
Yo’l harakati qoidalarining eng muhim qismi – bu zaif ishtirokchilarni himoya qilish. Piyodalar, ayniqsa, ko’cha chetida turgan yoki belgilangan o’tish joylaridan o’tayotganlarida, ularga yo’l berish har bir haydovchining burchi. Ko’pincha haydovchilar shoshganlikdan yoki e’tiborsizlikdan piyodalar o’tish joyida to’xtashmaydi. Bu juda yomon odat! Agar siz 50-60 km/soat tezlikda harakatlanayotgan bo’lsangiz va to’satdan piyodani ko’rib qolsangiz, uni urib yuborishingiz hech gap emas. Piyodalar uchun bunday hodisa hayotiy zarba bo’lishi mumkin.
Xuddi shunday, velosipedchilar ham yo’lda o’z o’rniga ega. Ularni ko’rganda, ulardan uzoqroq masofa saqlang, ularga to’satdan yo’l bermasliklari uchun signal bering. Agar siz ularni o’z harakatlaringiz bilan qo’rqitsangiz, ular ham xato qilishlari mumkin. Unutmang, yo’l barchamizniki va har birimiz boshqalarga hurmat bilan qarashimiz kerak.
Oxirgi fikr: Ongli haydash – xavfsiz kelajak
Yo’l harakati qoidalarini bilish – bu birinchi qadam, ularga amal qilish esa eng muhimi. Har birimizning oilamiz, yaqinlarimiz bor. Ularning xavfsizligi biz uchun eng qadrli narsa. Shuning uchun, rulga o’tirganda, telefoningizni chetga qo’ying, hayotingizga xavf tug’diradigan har qanday narsadan voz keching. Ba’zan bir daqiqa sabr qilish, biror qoidani buzishdan ko’ra ko’proq foyda keltiradi. Xavfsiz harakatlanish – bu faqat qonun talabi emas, balki insoniy burchdir. Keling, bir-birimizni hurmat qilaylik va yo’llarni barchamiz uchun xavfsizroq qilaylik. Har bir safaringiz xavfsiz va omadli bo’lsin!
0 Comments