Tong otmasdan turib, biroz xomush turgan holatda, hali ham ko’zlarimni yaxshilab ocholmay, saharlik dasturxoniga ko’zim tushdi. Yonimda turgan onamning duoga ochilgan qo’llari, yuzlariga nur sochib turgan shafaq… Har yili shu holat. Ramazonning o’ziga xos bir sokinligi bor-da, shunday emasmi? Balki bu sokinlik, ichimizga sho’ng’ib, o’zimizni anglashga undaydigan bir paysdir. Bugun men siz bilan ro’za tutishning nafaqat diniy, balki tibbiy jihatdan ham organizmimizga qanday ta’sir qilishini, qorin bo’shlig’idan tortib, kayfiyatimizgacha qanday o’zgarishlar yuz berishini o’rnoqlar bilan gaplashib o’tmoqchiman. Chunki bu nafaqat bir ibodat, balki sog’ligimiz uchun ham katta foyda. Qani, boshladik!
Ichaklardagi «tozalanish» va yangilanish davri
Ko’pchiligimiz ro’za tutganda, avvalo, och qolishni o’ylaymiz. Ha, to’g’ri, ovqatlanmaslik bu ro’zaning asosiy shartlaridan biri. Lekin bu jarayon ichaklarimiz uchun qandaydir dam olishdek gap. Bir oy davomida doimiy ishlayotgan ovqat hazm qilish tizimimizga qisqa muddatli «ta’til» beriladi. Bu paytda organizmimizdagi hujayralar o’zini o’zi tiklashga, yangilashga kirishadi. Ayniqsa, ichaklarda to’planib qolgan zararli moddalar, toksinlar asta-sekin chiqarib yuboriladi. Bu jarayonni ba’zilar «autofagiya» deb ham atashadi. Xuddi uyimizni tozalaganimizdek, organizm ham o’zini tozalaydi. Bu nafaqat qorin og’riqlari, hazmsizlik kabi muammolardan xalos bo’lishga, balki immunitetimizni ham mustahkamlashga yordam beradi. O’ylaning, bir oyda bir marta organizmimizga shunday katta «generalniy uborka» qilish qanchalik foydali bo’lishi mumkin!
Oshqozon va modda almashinuviga ta’sir
Ro’za tutish, ayniqsa, oshqozonning kislotalik darajasiga ta’sir qiladi. Kun davomida ovqat yemasligimiz sababli, oshqozon kislotasining ishlab chiqilishi kamayadi. Bu esa oshqozon yarasi yoki gastrit kabi muammolari bor odamlar uchun juda katta yengillik bo’lishi mumkin. Albatta, bu yerda muhim bir jihat bor: iftor va saharlikda iste’mol qilinadigan taomlar. Agar bu paytlarda juda yog’li, achchiq-chuchuk yoki shirin taomlarni ko’p yesak, ro’zaning foydasidan ko’ra zarari ko’proq bo’lishi mumkin. Shuning uchun parhezshunoslar ham, tabiblar ham bu vaqtlarda engil, oqsil va vitaminlarga boy ovqatlarni tavsiya qilishadi. Masalan, saharlikka qayla qilingan tvorog’u tuxum, iftorni esa bir piyola sho’rva bilan boshlash kabi. Bu organizmning modda almashinuvini ham tartibga soladi. Qon tarkibidagi qand miqdori ham barqarorlashadi, bu esa diabet bilan og’rigan bemorlar uchun ham, agar shifokor ruxsati bilan tutilsa, foydali bo’lishi mumkin. Men o’zim ham ko’rganman, ro’za tutgan yillari yozda kunlar uzaygan paytda ham, salomatligim yaxshi bo’lib, kun bo’yi charchamasdim. Bu, albatta, parhezga rioya qilganimdagina!
Ruhiy holat va ma’naviy uyg’onish
Ro’za nafaqat tanamizni, balki ruhimizni ham poklaydi. Kun bo’yi ochlik va tashnalikka sabr qilish, o’zimizni tiyish — bu katta tarbiya. Bu bizni sabr-toqatli bo’lishga, o’zimizni nazorat qilishga o’rgatadi. Qalblarimizda mehr-shafqat, saxovat tuyg’ularini kuchaytiradi. Boshqalarning holidan xabar olish, muhtojlarga yordam berishdek ezgu amallar yanada ko’payadi. O’zi shuncha narsani eb, ichib turib, och odamni o’ylash qiyin-da, to’g’rimi? Ro’za tutganimizda esa, ochlikni his qilganimizda, taomning qadrini, uni bergan Allohning ne’matini yanada yaxshiroq tushunamiz. Bu esa shukronalikni orttiradi. Kayfiyatimiz ham o’zgaradi. Balki ba’zilar ochlikdan jahli chiqib, asabiylashadi, lekin ko’pchilikda, ayniqsa, ibodatga tayyorgarlik ko’rayotgan paytda, ichki bir xotirjamlik, osoyishtalik hissi paydo bo’ladi. Bu holatni ko’pchilik his qilgan bo’lsa kerak. O’zini ancha yengil, pokiza his qiladi kishi. Bu ma’naviy uyg’onishning o’zi bir ne’mat.
Sog’lom turmush tarziga yo’l ochadi
Menimcha, ro’za tutishning eng katta foydalaridan biri — bu bizni sog’lom turmush tarziga undashi. Bir oy davomida ovqatlanish tartibimiz o’zgaradi, qancha va qachon yeyishimiz nazoratga olinadi. Bu odat, agar to’g’ri amalga oshirilsa, ro’zadan keyin ham davom etishi mumkin. Masalan, ortiqcha ovqatlanishdan o’zimizni tiyish, kechki payt og’ir taomlardan voz kechish kabi. Ko’pchilik ro’zadan chiqqandan keyin o’zini ancha yengil his qilishini, ozroq ovqat bilan ham to’yishini aytadi. Bu organizmning yangi rejimga moslashganidan dalolat. Shuningdek, ro’zadorlik paytida ko’proq suv ichishga ham odatlanish mumkin, albatta, iftor va saharlik orasida. Bu ham sog’ligimiz uchun juda muhim. Ko’rib turibsizmi, ro’za tutish nafaqat bir vazifa, balki sog’ligimizni yaxshilash, ma’naviyatimizni yuksaltirish uchun ajoyib imkoniyat. Uni to’g’ri tushunib, to’g’ri amalga oshirsak, katta foyda topamiz. Har Ramazonni yangi bir boshlanish, o’zimizni yaxshilash uchun bir imkon deb bilsak, hayotimiz yanada go’zal bo’ladi.
0 Comments