Tong otmasdan turib, saharga turib olganman-u, bir chelak suvni ichib, ovqatni ham shoshilib yeb qo’yganman. Hali quyosh chiqmasdan, ko’chaga bir nazar tashlasam, ko’pchilik allaqachon o’z ishiga otlangan. Bu yilgi ro’zamiz boshqa yillardan sal boshqacha boshlandi, shekiliy. Har yili Ramazon kirib kelganda, ko’nglimiz bir huzur topadi, ammo bu safar sal o’ychanroqman. Ro’za tutish nafaqat ibodat, balki organizm uchun ham katta sinov va imkoniyat ekanligini o’ylayapman. Axir, bir oy davomida kun bo’yi hech narsa yemay, ichmay yurish… Bu oddiy ish emas!
Tana uchun tozalanish davri
Ko’pchilik ro’zadorlar Ramazonda o’zlarini yengil his qilishlarini aytishadi. Bu bejiz emas. Tibbiyot nuqtai nazaridan qaralsa, ochlik tanadagi hujayralarni yangilashga yordam beradi. Bu jarayonni ‘avtofagiya’ deyiladi. Oddiy tilda aytganda, tanamiz o’zini o’zi tozalashni boshlaydi. Eski, shikastlangan hujayralarni parchalab, o’rniga yangilarini yaratadi. Bu organizmdagi toksinlarni chiqarib yuborishga, immunitetni ko’tarishga yordam beradi. Qon aylanishi yaxshilanadi, hatto ba’zi tadqiqotlar hatto saraton hujayralari rivojlanishini sekinlashtirishga ham ta’sir qilishi mumkinligini ko’rsatgan. Tasavvur qiling, bir oy davomida oshqozon va ichak tizimiga bir dam berib, ularning dam olishini ta’minlaymiz. Bu esa keyinchalik ovqat hazm qilishni yaxshilaydi, ortiqcha vazndan xalos bo’lishga yordam beradi. Qandli diabetga chalingan ba’zi bemorlar uchun ham vrachlar nazorati ostida ro’za tutish foydali bo’lishi mumkin, chunki bu qondagi qand miqdorini barqarorlashtirishga yordam beradi.
Albatta, hamma ham ro’za tutishga mos kelavermaydi. Surunkali kasalliklari borlar, homilador va emizikli ayollar, keksalik chog’idagi zaif insonlar alohida e’tiborli bo’lishlari kerak. Bunday paytda shifokor bilan maslahatlashish eng to’g’ri yo’l.
Ruhiyatdagi o’zgarishlar
Ro’za faqat tanani emas, ruhni ham poklaydi. Kun bo’yi ochlikka sabr qilish insonda iroda kuchini oshiradi. Nafsni jilovlash, yomon xulq-atvorlardan tiyilish – bularning bari ma’naviy kamolotga olib keladi. Qanday qilib? Oddiy misol: ko’chada ketayotibsiz, biror kishi sizga xunuk gap aytib qoldi. Odatda jahlingiz chiqishi mumkin. Lekin ro’zador bo’lsangiz, «Men ro’zadorman, sabr qilaman», deysiz. Bu kichik sabr, aslida katta ma’naviy g’alabaga aylanishi mumkin. Xuddi shunday, ochlik bizni boshqalar holidan xabardor bo’lishga undaydi. Yetim-yesir, nochorlar ahvolini his qilish, ularga mehr-shafqat ko’rsatish hissini kuchaytiradi. Bu esa jamiyatda mehr-oqibat muhitini shakllantiradi.
Shuningdek, bu vaqtda ko’proq Qur’on o’qish, zikr qilish, ibodat bilan mashg’ul bo’lish ko’ngilga xotirjamlik olib kiradi. Dunyoviy tashvishlardan bir muddat chekinib, o’zimizga va Xudoga ko’proq vaqt ajratish – bu ham ro’zaning muhim jihatlaridan biri. Ba’zan o’ylaymanki, mana shu bir oy davomida o’zimizni tiyish, yaxshilik qilishga o’rgansak, keyin ham shu odatlarni davom ettirsak, hayotimiz qanchalik o’zgarardi, a?
Ovqatlanish odatlarimizga nazar
Ramazon oyi kirib kelishi bilan ko’pchiligimizning ovqatlanish ratsionimiz ham o’zgaradi. Saharlik va iftorlik dasturxoni yanada boyiydi. Ammo bu yerda ham me’yorini bilish kerak. Ko’p hollarda iftorlikda haddan tashqari ko’p, yog’li taomlar iste’mol qilinadi. Bu esa och qolgan oshqozonga katta zarba bo’lishi mumkin. Tibbiyot mutaxassislari iftorni engil, hazmi oson taomlar bilan boshlashni tavsiya qilishadi. Masalan, biror dona xurmo, bir stakan suv yoki sut. Keyin biroz vaqt o’tgach, asosiy taomga o’tish mumkin. Saharlikka ham shunday. Shoshilib, bir yo’la ko’p ovqatni yutib yuborish organizmga yuk bo’ladi. To’yib, ammo sog’lom taomlarni tanlash muhim. Sabzavotlar, mevalar, don mahsulotlari, kam yog’li oqsillar – bular ro’zador uchun ideal tanlov. Shirinliklarni, gazli ichimliklarni cheklash ham zarur. Bu nafaqat ro’za paytida, balki umuman sog’lom turmush tarzi uchun ham foydali.
Men o’zim har yili sinab ko’raman: agar iftorni to’g’ri qilsam, saharlikka ham e’tibor bersam, kun davomida ancha yengil yuraman. Aksincha, kechasi yog’li taomlar yeb olsam, ertasi kuni ko’zim ochilmay yotadi, boshi og’rib yuradi. Demak, ro’za tutish – bu nafaqat parhez, balki ovqatlanish madaniyatini ham o’rganish ekan.
Xulosa o’rniga…
Ro’za tutishning foydalari shunchalik ko’pki, ularni bir maqolaga sig’dirish qiyin. Bu nafaqat diniy burchimizni ado etish, balki sog’ligimizni mustahkamlash, ma’naviyatimizni yuksaltirish uchun ham buyuk imkoniyat. Har bir kunimizni shukronalik bilan, sabr bilan va xayrli amallar bilan o’tkazaylik. Ro’zadorlik – bu o’zimizni chiniqtirish, o’zimizni yaxshi tomonga o’zgartirish yo’lidagi go’zal bir safar. Qani, endi bu safarni yanada mazmunli o’tkazishga harakat qilsak!
0 Comments