Tong otishi bilan derazadan ko’ringan ilk nurlar ko’zimni quvontirdi. Bunday paytlarda ko’ngil tinchlik topadi, shukronalik hissi uyg’onadi. Har tongda shu holat takrorlanadi, ammo har safar yangidek ta’sir qiladi. Ayniqsa, bomdod namoziga turish har bir musulmon uchun kunning eng xayrli boshlanishidir. Lekin qancha odam bu imkoniyatdan to’g’ri foydalanyapti? Bugungi kunda, tezkor hayotimizda, ko’pincha o’zimizni unutib qo’yamiz. Vaqtning qadrini bilmay, uni behuda sarflaymiz. Bu haqda o’ylab ko’rganmisiz?
Ajdodlarimizdan O’tgan Qadriyat
Mening buvim doim aytardilar: «Farzandingni besh vaqt namozga o’rgat, keyin o’zi o’rganadi». Bu gaplarning hikmati bugun yanada yaqqol ko’zga tashlanadi. Bizning ajdodlarimiz, ota-bobolarimiz namoz vaqtlariga qat’iy amal qilishgan. Ularning hayoti shu tartib asosida qurilgan. Kun davomida bajarilishi lozim bo’lgan ishlar, albatta, namoz vaqtlaridan kelib chiqqan holda rejalashtirilgan. Masalan, peshin namozi qizigan paytga to’g’ri kelsa, odamlar ishlarini biroz sekinlashtirib, namozga hozirlik ko’rishgan. Asr namozi esa kun botishidan oldingi bir lahza bo’lib, uni o’qish keyingi kun uchun umid bag’ishlagan. Shom namozi esa kunning yakunlanayotganini, xufton esa tunning to’la hukmronlik qilayotganini bildirishdek ramziy ma’noga ega bo’lgan. Bu nafaqat ibodat, balki kundalik hayotning tabiiy ritmi edi.
Hozirgi kunda ba’zi yoshlarimiz «vaqt yo’q» degan bahona bilan namozni qoldirishadi. Bu juda achinarli holat. Axir, dunyoviy ishlar uchun vaqt topganimizdek, Alloh taoloning buyrug’ini ado etishga ham vaqt ajratishimiz kerak-ku? Bir o’ylab ko’ring, bir kunlik besh vaqt namozning har biriga sarflanadigan vaqt – atigi 20-30 daqiqa. Bir kunlik 24 soat ichida bu qancha ulush? Atigi 1-2 foiz! Qolgan 98-99 foiz vaqtni esa o’zimiz uchun, dunyoviy ishimiz uchun sarflaymiz. Demak, bu «vaqt yo’q» degan gap yolg’on. Aslida «vaqtni tejash» emas, balki «ibodatni tejash»ga urinish bo’ladi.
Namoz Vaqtlariga Riyo qilishning Foydalari
Namoz vaqtlariga rioya qilish nafaqat diniy, balki ruhiy va jismoniy jihatdan ham foydalidir. Har bir namoz vaqtining o’ziga xos fazilatlari bor. Bomdod namozi – kunni pokiza boshlash, yangi umidlar bilan yashash demakdir. U insonni uyquning lazzatidan voz kechib, tongning salqin havosi bilan uyg’onishga undaydi, bu esa organizm uchun ham foydali. Peshin namozi – kunning eng qizg’in pallasi, ishlar qizigan paytda bir lahza to’xtab, o’zimizni va Parvardigorimizni eslashga undaydi. Bu esa asabiy taranglikni kamaytiradi, diqqatni jamlashga yordam beradi.
Asr namozi – kunning o’rtasidan o’tib, yakunga yaqinlashayotgan payt. Bu vaqtda o’qiladigan namoz insonni kun davomida qilgan xato va kamchiliklarini o’ylab, tavba qilishga undaydi. Shom namozi – kunning yakunlanishi, oila davrasiga kirish vaqtidir. Bu vaqtda o’qiladigan namoz kunlik mehnatdan so’ng xotirjamlik bag’ishlaydi. Xufton namozi esa tunning sokinligida, barcha dunyoviy tashvishlardan xoli holda, Allohga yaqinlashish imkoniyatini beradi. Bu esa uyquga ketishdan oldin ko’ngil xotirjamligini ta’minlaydi.
Namozga intizor bo’lib turishning o’zi bir ibodatdir. Har bir namoz vaqti kirganda, uni o’qishga shoshilish, bu dunyoning o’tkinchi lazzatlaridan ko’ra, oxiratni o’ylashga undaydi. Bu – bizni yomonliklardan saqlaydigan, qalblarimizni poklaydigan kuchdir. Qanchalik mashaqqatli bo’lmasin, namozga turishga odatlanish, kelajakda bu odatning o’zi bizga madadkor bo’ladi.
Bugungi Kun Uchun Amaliy Maslahatlar
Qanday qilib namoz vaqtlariga rioya qilishni o’rganish mumkin? Eng avvalo, namozni o’z vaqtida o’qishga qat’iy qaror qilish kerak. Agar bomdodga turish qiyin bo’lsa, uyquga ketishdan oldin duo qiling va erta turishni niyat qiling. Uyqudan turish uchun telefoningizdagi budilnikdan tashqari, oila a’zolaringizdan ham yordam so’rang. Yoki hech bo’lmaganda, namoz o’qish joyingizni yotoqxonangizdan uzoqroq tuting. Bu ham sizni uyg’onishga majbur qiladi.
Kundalik rejalaringizni tuzayotganda, namoz vaqtlarini birinchi o’ringa qo’ying. Masalan, agar biror uchrashuvni peshin vaqtiga rejalashtirmoqchi bo’lsangiz, uni namozdan keyinga qoldiring. Bu – kichik bir o’zgarish, ammo katta natija beradi. Namoz vaqtlarini bilish uchun smartfoningizga namoz vaqtlari ilovasini yuklab olishingiz mumkin. Bu sizga har bir namoz vaqti kirganida eslatib turadi. Eng muhimi, bu jarayonda sabrli bo’ling. Ba’zan o’tkazib yuborish mumkin, lekin muhimi, yana o’rnidan turib, davom etishdir.
Namoz o’qish – bu faqatgina vojib amal emas, balki hayotning mazmunini chuqurroq anglashdir. Bu bizni dunyoning g’avg’osidan biroz chetga olib, o’zimizni va Yaratganimizni eslatib turadi. Har bir namoz – bu yangilanish, poklanish va kuch olish imkoniyatidir. Keling, ajdodlarimizdan o’rganib, bu qimmatli odatni o’z hayotimizga singdirib olaylik. Kunimiz fayzli, hayotimiz mazmunli bo’lsin.
0 Comments