Tong otmasdan turib, saharlikni boshlash har gal o’ziga xos bir zavq bag’ishlaydi. Oshxonadan taralgan noz-ne’matlarning hidi dimog’ingizga urilsa, ko’nglingiz bir to’ladi-ya. Lekin bu ro’za tutishning boshlanishi, kun bo’yi ochlik va chanqoqlikka sabr qilish kerak. O’ylansam, necha yillardan beri shu kunlarni intiqib kutib olamiz, lekin aslida ro’za bizga nimalarni beradi? Faqat savob uchungina tutamizmi, yo’qsa organizmimizga ham foydasi tegadimi?
Tana uchun DETOKS davri: Ro’za qanday tozalaydi?
Ko’pchilik biladi, ro’za tutish bu – nafaqat ovqatlanishdan tiyilish. Bu ichaklarni dam olishga undash, organizmdagi ortiqcha moddalardan xalos bo’lish demakdir. Tasavvur qiling, kun davomida ovqat hazm qilish tizimimiz tinimsiz ishlaydi. Ro’za paytida esa bu tizimga bir muddatlik tanaffus beriladi. Bu organizmga o’zini tiklash, yangilash imkonini yaratadi. Olimlar tadqiqotlarida ta’kidlashicha, ro’za tutish paytida hujayralar ichidagi eskirgan, zararlangan oqsillar parchalana boshlaydi. Bu jarayon «avtofagiya» deb ataladi. Bu – tana o’zini-o’zi «tozalash»ning ajoyib usuli. Xuddi uyimizni yig’ishtirib, keraksiz narsalardan qutulgandek, organizm ham o’zini tartibga soladi. Bu esa immunitetni mustahkamlashga, yallig’lanishlarni kamaytirishga yordam beradi. Eng muhimi, bu jarayon ko’p kasalliklarning oldini olishda ham muhim rol o’ynashi mumkin.
Oshqozon-ichak tizimi va Ro’za: Qanday aloqa bor?
Saharlik va iftorlik orasidagi tanaffus oshqozon-ichak tizimiga juda katta foyda keltiradi. Birinchidan, doimiy ovqatlanishdan charchagan oshqozon bir muddat dam oladi. Bu oshqozon osti bezi va jigarning ham faoliyatini me’yorlashtirishga yordam beradi. Ko’pincha ortiqcha ovqatlanishdan kelib chiqqan hazmsizlik, qorin dam bo’lishi kabi muammolar ro’za paytida yo’qolib ketadi. Albatta, bu yerda gap sog’lom odamlar haqida ketmoqda. Agar kimdir oshqozon yarasi yoki shunga o’xshash jiddiy kasalliklardan aziyat cheksa, albatta, shifokor bilan maslahatlashishi kerak. Ammo umumiy sog’likni saqlash uchun ro’za – ajoyib vosita. Ayrim tadqiqotlar ro’za tutishning qon tarkibidagi xolesterin miqdorini kamaytirishi, qon bosimini me’yorlashtirishi mumkinligini ko’rsatgan. Bu esa yurak-qon tomir tizimi uchun juda muhim. O’ylansam, ajdodlarimiz ham buni bilganmikan-a? Ular ham ro’za tutib, sog’lom hayot kechirishgan.
Ruhiyatga ta’sir: Sabr va Iroda mashqi
Ro’za tutish faqat jismoniy salomatlik bilan cheklanib qolmaydi, balki ruhiyatimizga ham chuqur ta’sir ko’rsatadi. Kun bo’yi ochlikka, chanqoqlikka sabr qilish bu – irodani chiniqtirishning eng yaxshi yo’lidir. O’z istaklarini jilovlay olish, nafsni tiyish bu – katta jasorat. Bu bizni yanada sabrli, chidamli bo’lishga o’rgatadi. Qolaversa, ro’za tutgan paytda inson o’zini yanada pokroq his qiladi. Yuragidagi g’ashliklar, yomon o’ylar bir chetga suriladi. Mehr-shafqat, saxovat tuyg’ulari kuchayadi. Qashshoqning holidan xabar olish, ularning dardini tushunish uchun ro’za eng yaxshi fursatdir. Hadisi shariflarda ham aytilganidek, «Ro’za – bu mening (Allohning) mukofotimdir, uning savobini faqat Men beraman». Bu buyuk mukofotning ortida nafaqat ajr-savob, balki inson ruhiyatining poklanishi ham yotadi. Kun davomida o’zini tutish, yomon so’zlardan, yomon ishlardan tiyilish – bu ham bir ibodat. Bu bizni yanada ma’naviyatli inson bo’lib kamol topishimizga yordam beradi.
Ro’za va Ma’naviyat: Ajdodlarimizdan Meros
Bizning ajdodlarimiz uchun ro’za tutish nafaqat diniy burch, balki hayot tarzi edi. Ular ro’za orqali nafaqat savob to’plagan, balki sog’lom turmush tarzini ham shakllantirgan. Qarang, qishloqlarda, hatto shaharlarda ham odamlar saharlikka turib, iftorlikda birgalikda ovqatlanishardi. Bu oilaviy rishtalarni mustahkamlovchi, mehr-oqibatni oshiruvchi marosim edi. Ro’za tutish odobini ham bilishgan. Saharlikni kechiktirmaslik, iftorni shoshilmaslik, ortiqcha ovqatlanmaslik… Bu oddiy qoidalar emas, balki sog’likni saqlashning hikmati. Bugungi kunda ko’pchilik iftorda juda ko’p, yog’li taomlarni tanovul qiladi. Bu esa ro’zaning foydasidan ko’ra zarar keltirishi mumkin. Shuning uchun ham, ro’za tutayotganda, ovqatlanish ratsioniga e’tibor berish juda muhim. Yengil, vitaminlarga boy taomlar, ko’proq sabzavot va mevalar iste’mol qilish tavsiya etiladi. Suvni ham yetarli ichish kerak. Ro’zaning ma’naviy jihati ham shundaki, u bizni kamtarinlikka, shukronalikka o’rgatadi. Kun bo’yi och qolganingda, dasturxonga qo’yilgan har bir ne’matning qadrini bilasan. Bu bizni yanada insofli, mehribon inson bo’lishga undaydi.
Xulosa qilib aytganda, ro’za tutish bu – ko’p qirrali foyda keltiradigan buyuk ibodatdir. U tanamizni tozalaydi, ruhiyatimizni poklaydi va ma’naviyatimizni yuksaltiradi. Bu nafaqat Ramazon oyiga, balki butun umrimizga ta’sir qiladigan sog’lom va ma’naviy hayot mashqidir.
0 Comments