Bosniya serblarining harbiy jinoyatchisi Ratko Mladichning advokatlari BMT sudidan uni Gaagadagi qamoqxonadan ozod qilishni soʻrab murojaat qilishdi. Ular Mladichning hayoti xavf ostida ekanligini, oʻlimga yaqinlashib qolganini sabab qilib koʻrsatmoqda.
84 yoshli Mladich 2017-yilda genotsid, harbiy jinoyatlar va insoniyatga qarshi jinoyatlari uchun umrbod qamoq jazosiga hukm qilingan edi. Bu jinoyatlar 1992-1995 yillarda sobiq Yugoslaviya hududida sodir boʻlgan urushlar davriga toʻgʻri keladi. "Bosniya qassobi" nomi bilan tanilgan Mladichning hukmi 2021-yilda apellyatsiya sudida ham oʻz kuchida qoldirilgan.
Juma kuni sudga taqdim etilgan batafsil arizada advokatlar Mladichning uzoq vaqtdan beri toʻshakka mixlanib qolganini yoki nogironlar aravachasida harakatlanishini taʼkidlagan.
Ular Mladichning oʻgʻli bilan telefon orqali gaplashayotganida insultga uchraganini va deyarli gapira olmay qolganini maʼlum qilishgan.
Ikki shifokor uning ahvolini ogʻir deb baholagan va "tez orada vafot etish xavfi yuqori" degan xulosaga kelgan. Shu sababli advokatlar uni serb tilida soʻzlashuvchi shifoxona yoki hospisga zudlik bilan vaqtincha yoki shartli ravishda ozod qilishni talab qilmoqda.
Mladichning himoya jamoasi uni vatanga qaytarishni istayotgani aniq. Serbiya adliya vaziri Nenad Vuyich ham hukumat uni ozod qilsa, sudga kafolat berishga tayyor ekanligini bildirgan.
Sudya Grasiela Gatti Santana mustaqil tibbiy ekspertiza oʻtkazishni soʻragan va uning xulosalari juma kuni taqdim etilishi kutilmoqda.
Mladich 1990-yillarda Bosniya serb kuchlariga qoʻmondonlik qilib, Bosniya xorvatlari va bosnyaklar (Bosniya musulmonlari) armiyalariga qarshi jang qilgan. Bu urush davrida uning qoʻshinlari Bosniya va Gersegovinada "etnik tozalash"ni amalga oshirgan, Sarayevo shahrini qamal qilib, 10 mingdan ortiq odamning oʻlimiga sabab boʻlgan va Srebrenitsada 8 ming erkak va bolani qirgʻin qilgan.
Mladich 1995-yilda gʻoyib boʻlgan va 16 yil qochib yurganidan soʻng, faqat 2011-yilda Serbiyaning qishloq joylarida topilgan. U 2012-yilda Gaagada sudga tortilgan va 2017-yilda hukm qilingan.
U 2011-yildan beri Birlashgan Millatlar Tashkilotining hibsxonasida saqlanmoqda, ammo uning advokatlari bu muassasa va qamoqxona shifoxonasi unga yetarli darajada tibbiy yordam koʻrsata olmasligini, uni hibsda saqlash "shafqatsiz, gʻayriinsoniy jazo" ekanligini va hech qanday maqsadga xizmat qilmasligini taʼkidlamoqda.
Jabrlanganlar va omon qolganlarni ifodalovchi Bosniya guruhlari sobiq Bosniya serb qoʻmondonining qamoqdan ozod etilishiga qatʼiyan qarshi. Ular buni gumanitar soʻrov emas, balki "huquqiy taktika" deb bilishadi. Ular BMT sudini uning himoya jamoasi yillar davomida shunga oʻxshash urinishlarni takrorlaganligi haqida ogohlantirgan.
Uning advokatlari 2025-yil iyul oyida uni ozod qilishni soʻragan, ammo bu rad etilgan. Keyin 2025-yil noyabr oyida oila aʼzosining xotira marosimida qatnashish uchun vaqtincha ozod qilishni soʻragan, ammo bu ham muvaffaqiyatsiz yakunlangan.
Mladichning oʻgʻli Darko Serbiya OAVlariga otasining sogʻligʻida hech qanday oʻzgarish yoʻqligini va kelasi hafta uni qamoqxona shifoxonasida ziyorat qilishni rejalashtirayotganini aytgan.
Sudya Grasiela Gatti Santana tibbiyot ekspertlaridan uning hozirgi ahvolini va kelajakdagi davolash imkoniyatlarini, shuningdek, uning umr koʻrish davomiyligini qanchalik baholash mumkinligini va hibsda olib borilayotgan parvarishning yetarli ekanligini baholashni soʻraganini maʼlum qildi.
Mənbə: BBC News
