Amerikaning arzon aviakompaniyalaridan biri Spirit Airlines AQSh hukumatidan 500 million dollarlik yordam ololmagach, o‘z faoliyatini butunlay to‘xtatishga majbur bo‘ldi.
Kompaniya Trump ma’muriyati bilan moliyaviy yordam bo‘yicha muzokaralar olib borayotgan edi, bu uning bankrotlikdan qutulib qolishiga imkon berishi mumkin edi.
Ammo muzokaralar natijasiz yakunlandi va shanba kuni aviakompaniya o‘z veb-saytida “katta umidsizlik bilan” faoliyatini darhol tartibli ravishda tugatishni boshlaganini e’lon qildi.
Spirit Airlines so‘nggi yillarda ikkinchi marta bankrotlik yoqasiga kelgan edi. AQSh-Isroilning Erondagi urushi natijasida reaktiv yoqilg‘i narxlarining keskin oshishi kompaniyani butunlay cho‘ktirdi.
Spirit Airlines’ning barcha kelgusi reyslari bekor qilindi.
Shanba kungi bayonotda aviakompaniya kredit yoki debet karta orqali sotib olingan chiptalar uchun pullarni avtomatik ravishda asl to‘lov usuliga qaytarishini ma’lum qildi.
Sayohat agentliklari orqali chipta bron qilgan yo‘lovchilar pulni qaytarish uchun bevosita agentlikka murojaat qilishlari kerak.
Vaucher, kredit, aviakompaniya ballari yoki boshqa usullar bilan chipta sotib olganlarga tovon puli keyinroq bankrotlik sud jarayoni orqali aniqlanadi.
Aviakompaniya bekor qilingan sayohatlar bilan bog‘liq favqulodda mehmonxona xarajatlari yoki boshqa reyslarga sarflangan pullarni qoplash imkoniyatiga ega emasligini afsus bilan bildirdi.
Spirit Airlines’ning mijozlarga xizmat ko‘rsatish bo‘limi shanba kuni ertalabdan ishlamayapti, ammo savollari bor mijozlar aviakompaniyaning da’volar bo‘yicha agentiga murojaat qilishlari mumkin.
Aviakompaniyaning birdaniga yopilishi ba’zi chipta egalarini qiyin ahvolga solib qo‘ydi.
Spirit mijozlaridan biri Yash Kotxari BBC’ning AQShdagi hamkori CBS News’ga aytishicha, u shanba kuni ertalab soat 05:45 da (Grinvich bo‘yicha 09:45) Filadelfiya xalqaro aeroportiga uchish uchun kelganida aviakompaniya yopilganini bilgan.
Kotxari nashrga bergan intervyusida: “Elektron pochta soat ertalab 1 da kelgan, shuning uchun men bexabar edim”, dedi.
Yoqilg‘i xarajatlari aviakompaniya sarf-xarajatlarining 40 foizini tashkil qilishi mumkin. AQSh va Isroilning fevral oyi oxirida boshlangan hujumlaridan beri reaktiv yoqilg‘i narxi ikki baravar oshgan.
Raymond Jeyms investitsiya bankining aviakompaniyalar bo‘yicha tahlilchisi Savanti Sitning so‘zlariga ko‘ra, Eron urushidan keyin reaktiv yoqilg‘i narxlarining keskin oshishi Spirit uchun “so‘nggi zarba” bo‘ldi.
Sit BBC’ga bergan intervyusida, aviakompaniya 2024-yilgi bankrotlik jarayonida zarur bo‘lgan tub o‘zgarishlardan qochganini aytdi.
Uning so‘zlariga ko‘ra, Spirit o‘zining joriy bankrotlik jarayonida zarur o‘zgarishlarni amalga oshirish, taklif etilayotgan reyslar sonini va egalik qilayotgan samolyotlar sonini qisqartirish jarayonida edi.
Ammo Eron urushidan oldin ham uning yil davomida omon qolish qobiliyati shubhali edi, deya qo‘shimcha qildi Sit.
“Agar yoqilg‘i muammosi bo‘lmaganida, ular yozgacha yaxshi bo‘lishardi, yozdan keyin ham vaziyat noaniq bo‘lar edi”, dedi u.
Ba’zi aviakompaniyalar xarajatlarni qoplash uchun reyslarni qisqartirmoqda, boshqalari esa chipta narxlarini oshirmoqda. Shu bilan birga, Xalqaro Energetika Agentligi (IEA) rahbari Yevropada reaktiv yoqilg‘i olti hafta ichida tugab qolishi mumkinligidan ogohlantirdi.
Aprel oyi oxirida Spirit Trump ma’muriyati bilan qutqaruv kelishuvi yaqin orada yakunlanishiga ishonchi komil edi.
Ammo bu kelishuv barbod bo‘lgach, juma kuni Trump BBC hamkori CBS’ga aviakompaniyaga faoliyatini davom ettirish uchun “yakuniy taklif” berilganini aytdi.
AQSh hukumatining aviakompaniyaning 90 foizigacha egalik qilishini nazarda tutgan avvalgi reja Uoll-strit, Kapitoliy va hatto Trump kabinetining bir a’zosi tomonidan qattiq qarshilikka uchradi. Transport vaziri Shon Daffi Reuters’ga bergan intervyusida qutqaruv “yomon pulga yaxshi pul sarflash” bilan barobar bo‘lishini aytdi.
Mənbə: BBC News
