Gollivudning eng nufuzli mukofoti – “Oskar”ni topshiruvchi Amerika Kino sanʼati va fanlari akademiyasi mukofotga faqat inson ijro etgan rollar va inson tomonidan yozilgan ssenariylar loyiq deb topilishini maʼlum qildi.
Sunʼiy intellekt (SI) texnologiyalaridan foydalanish tobora kengayib borayotgan bir paytda, Akademiya juma kuni filmlar va hujjatli filmlardagi qaysi ishlar “Oskar”ga nomzod boʻlishi mumkinligi boʻyicha yangilangan qoidalarni eʼlon qildi.
Yangi talablarda aniq aytilishicha, faqat “inson tomonidan isbotlangan tarzda ijro etilgan” aktyorlik va “inson tomonidan yozilgan” ssenariygina mukofotga nomzod boʻlishi mumkin. Akademiya bu talablarni “Oskar” qoidalariga kiritilgan “jiddiy” oʻzgarish deb atadi.
Mukofotlar faqat “insonlar” tomonidan bajarilgan aktyorlik va yozuvchilik ishlariga berilishi kerakligini aniqlash Akademiya uchun yangilikdir.
Soʻnggi oylarda sunʼiy intellekt vositalari va texnologiyalaridan inson mehnatini almashtirish yoki qayta yaratish uchun keng foydalanilganiga oid sezilarli misollar kuzatildi.
2025-yilda vafot etgan aktyor Val Kilmerning sunʼiy intellekt texnologiyasi yordamida yaqinlashib kelayotgan filmda bosh rolni ijro etishi kutilmoqda. Oʻtgan yili Londonda yashovchi aktrisa va komediyachi Eline van der Velden “global superyulduzga aylanish” uchun butunlay soxta sunʼiy intellekt aktyorini yaratganini aytgan edi.
Ikki yil avval Gollivud yozuvchilarini birlashtirgan kasaba uyushmasi ish tashlaganida, kurashdagi asosiy masalalardan biri kino va televideniye studiyalarining ssenariylar yozishda sunʼiy intellektdan foydalanishi boʻlgan edi.
Shu bilan birga, barcha sunʼiy intellekt vositalarining asosi – yirik til modellari (YTM) oʻnlab yillar davomida insonlar tomonidan yaratilgan matnlar, tasvirlar va videolar asosida oʻqitilib, oʻz mahsulotlarini yaratadi.
Gollivud studiyalari, aktyorlar va mualliflar bir qator sunʼiy intellekt kompaniyalariga qarshi mualliflik huquqini buzishda ayblab sudga murojaat qilishgan.
Biroq, Akademiya filmlarda sunʼiy intellektdan kengroq foydalanishni taqiqlamadi.
Aktyorlik va yozuvchilikdan tashqari, agar kinorejissyor oʻz ishida sunʼiy intellekt vositalaridan foydalansa, bunday “vositalar nomzodlikka erishish imkoniyatlariga yordam ham bermaydi, zarar ham yetkazmaydi”, deb yozdi Akademiya.
“Akademiya va har bir boʻlim mukofotlanadigan filmni tanlashda inson ijodiy mualliflikning markazida qanchalik turganini hisobga olgan holda yutuqni baholaydi”, deya qoʻshimcha qildi tashkilot.
“Agar yuqorida tilga olingan generativ sunʼiy intellektdan foydalanish boʻyicha savollar tugʻilsa, Akademiya foydalanish xususiyati va inson muallifligi haqida qoʻshimcha maʼlumot soʻrash huquqini oʻzida saqlab qoladi.”
Texnologiya koʻp yillar davomida kino ijodining bir qismi boʻlib kelgan, kompyuterda yaratilgan tasvirlar (CGI) 1990-yillardan beri keng qoʻllanilmoqda.
CGI asosan qoʻlda bajariladigan jarayon, yaʼni film elementlarini yaratish uchun insonlar tomonidan bajariladigan va takomillashtiriladigan ish deb hisoblansa-da, sunʼiy intellekt vositalari odatda oddiy buyruqlar yordamida ishni butunlay avtomatlashtirish uchun moʻljallangan.
Mənbə: BBC News
