Germaniya mudofaa vaziri Boris Pistoriusning aytishicha, AQSHning mamlakatdan 5000 nafar askarini olib chiqish qarori "kutilgan" edi. NATO harbiy alyansi esa Vashingtondan bu borada izoh kutayotganini bildirdi.
Pistorius DPA axborot agentligiga bergan intervyusida "Amerikalik askarlarning Yevropada, xususan Germaniyada boʻlishi bizning manfaatlarimizga ham, AQSH manfaatlariga ham mos keladi", deya taʼkidladi.
Shu bilan birga, NATO matbuot kotibi Allison Xart alyans "AQSH bilan ularning qarori tafsilotlarini tushunish uchun ishlayotganini" maʼlum qildi.
Vashingtonning bu harakati Prezident Donald Trampning Germaniya kansleri Fridrix Mersni davom etayotgan urushda Eron muzokarachilari tomonidan AQSH "xoʻrlanganini" aytgani uchun tanqid qilganidan soʻng yuz berdi.
AQSHning Germaniyadagi harbiy kontingenti hozirda 36 mingdan ortiq faol askarni tashkil etadi va bu Yevropadagi eng yirigidir. Taqqoslash uchun, Italiyada 12 mingga yaqin, Buyuk Britaniyada esa 10 ming askar joylashgan.
Shanba kuni kechqurun Germaniyadagi qoʻshinlar qisqartirilishi haqida soʻralganda, Tramp: "Biz ancha qisqartiramiz, 5000 dan ham koʻproq qisqartiramiz", dedi, ammo qoʻshimcha tafsilotlarni oshkor qilmadi.
Tramp, shuningdek, AQSH qoʻshinlarini Italiya va Ispaniyadan ham olib chiqishni taklif qilgan edi.
Oʻtgan yili Vashington Trampning AQSH harbiy majburiyatlari diqqatini Yevropadan Hind-Tinch okeani mintaqasiga oʻtkazish rejasining bir qismi sifatida Ruminiyadagi qoʻshinlar sonini kamaytirishga qaror qilgan edi.
Hozirda 32 aʼzodan iborat NATO alyansi ichida AQSHning soʻnggi qarori tashkilotni zaiflashtirishi mumkinligi haqida xavotirlar kuchaymoqda.
"Transatlantik hamjamiyatga eng katta tahdid uning tashqi dushmanlari emas, balki alyansimizning davom etayotgan parchalanishidir", deya ogohlantirdi Polsha Bosh vaziri Donald Tusk shanba kuni.
"Biz bu halokatli tendensiyani bartaraf etish uchun barcha choralarni koʻrishimiz kerak", deya qoʻshimcha qildi u.
Trampning Respublikachilar partiyasidan ikki yuqori martabali AQSH qonunchisi "AQSH brigadasini Germaniyadan olib chiqish qaroridan juda xavotirda" ekanliklarini bildirishdi.
Senat va Vakillar palatasi qurolli kuchlar qoʻmitalari raislari senator Rojer Uiker va vakil Mayk Rojersning aytishicha, "qoʻshinlarni qitʼadan butunlay olib chiqish oʻrniga, Yevropada kuchli toʻxtatuvchi omilni saqlab qolish AQSH manfaatlariga mos keladi".
Shanba kuni DPAga bergan intervyusida Pistorius, shuningdek, Yevropa oʻz xavfsizligi uchun koʻproq masʼuliyatni oʻz zimmasiga olishi kerakligini va Berlin endi qitʼadagi ittifoqchilar bilan yanada yaqinroq ishlashini aytdi.
"Germaniya toʻgʻri yoʻlda", dedi u, mamlakatining soʻnggi yillarda harbiy xarajatlarini sezilarli darajada oshirganini taʼkidlab.
Tramp ilgari Germaniyani "qarzga botgan" deb ayblagan edi, chunki uning harbiy xarajatlari NATOning yalpi ichki mahsulotning (YAIM) 2 foizi miqdoridagi maqsadidan ancha past edi.
Ammo Mers hukumati davrida bu holat tubdan oʻzgardi, Germaniya 2027 yilda mudofaaga 105,8 milliard yevro (91 milliard funt sterling) sarflashi prognoz qilinmoqda.
Umuman olganda, Germaniyaning mudofaa xarajatlari YAIMning 3,1 foiziga yetishi kutilmoqda, bunda boshqa mudofaa fondlari, jumladan, Berlinning bosqinchi rus qoʻshinlariga qarshi kurashayotgan Ukrainaga davomli yordami ham hisobga olinadi.
Shanba kuni X ijtimoiy tarmogʻidagi postida NATOning Allison Xart AQSHning Germaniyadan qoʻshinlarni olib chiqish qarori "Yevropa mudofaaga koʻproq sarmoya kiritishda davom etishi va umumiy xavfsizligimiz uchun masʼuliyatning katta qismini oʻz zimmasiga olishi zarurligini taʼkidlaydi", dedi.
"Oʻtgan yili Gaagadagi NATO sammitida ittifoqchilar YAIMning 5 foizini sarmoya kiritishga kelishib olganlaridan beri biz allaqachon ijobiy oʻzgarishlarni koʻrmoqdamiz."
Tramp va Mers oʻrtasidagi soʻnggi kelishmovchilik Germaniya kanslerining dushanba kungi izohlari bilan boshlandi.
Mers universitet talabalariga "amerikaliklarning aniq strategiyasi yoʻq"ligini aytdi.
"Eronliklar muzokara olib borishda juda mohir, yoki aniqrogʻi, muzokara olib bormaslikda juda mohir, amerikaliklarni Islomobodga borib, keyin hech qanday natijasiz qaytib ketishlariga imkon berishmoqda", dedi u.
Uning qoʻshimcha qilishicha, "butun millat" Eron tomonidan "xoʻrlanmoqda".
Bunga javoban, Tramp oʻzining Truth Social platformasida Mers Eronning yadro quroliga ega boʻlishini "maqbul" deb hisoblaydi va "nima haqida gapirayotganini bilmaydi", deb yozdi.
Koʻp oʻtmay, AQSH qoʻshinlarini olib chiqish haqida eʼlon qilindi.
Pentagon matbuot kotibi Shon Parnellning aytishicha, buyruq Mudofaa vaziri Pit Xegsetdan kelgan.
"Biz qoʻshinlarni olib chiqish keyingi olti-oʻn ikki oy ichida yakunlanishini kutamiz", deya qoʻshimcha qildi matbuot kotibi.
NATO alyansining uzoq yillik tanqidchisi boʻlgan Tramp ittifoqchilarni Hormuz boʻgʻozini, asosiy neft tashish yoʻlini qayta ochish operatsiyalarida ishtirok etishdan bosh tortganliklari uchun tanqid qilib keladi.
Eron 28 fevralda boshlangan AQSH va Isroil hujumlariga javoban suv yoʻlidagi harakatni keskin cheklab qoʻygan.
AQSH, shuningdek, Fors koʻrfazidagi Eron portlariga dengiz blokadasini qoʻllagan.
Mənbə: BBC News
